Dzień dobry! Pismo w załączniku. Z pomysłem na zagospodarowanie - to powinno zainteresować pozostałych adresatów.

Mowa o linii 104, Chabówka – Nowy Sącz: https://www.atlaskolejowy.net/pl/malopolskie/?id=linia&poz=83

–
Jan Psota, TEK – Towarzystwo Entuzjastów Kolei
tel. 885 666 643 http://tek.org.pl KRS 497319

—————- treść załącznika, forma została uproszczona —————-

Zielona Góra, 2023-06-05
Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Krakowie

Szanowni Państwo,

Wnioskujemy o wpisanie do rejestru zabytków dwóch fragmentów historycznej Galicyjskiej Transwersalnej Linii Kolejowej, której częścią jest obecnie linia nr 104 Chabówka – Nowy Sącz.

Linia ta jest częścią europejskiego dziedzictwa kulturowego i żywym przykładem wdrażania europejskich idei integracji narodów. Od momentu wybudowania jej za czasów cesarza Franciszka Józefa I jest jedną z podwalin dzisiejszej Unii Europejskiej. Jako całość od słowackiej Čadcy do ukraińskiego Husiatynia (Гусятин) jasno wyznacza też dalszy kierunek integracji Europy, rozpoczętej już w Cesarsko-Królewskiej Monarchii Austro-Węgierskiej. Odcinki te w ramach planowanej do budowy nowej linii kolejowej o roboczej nazwie Podłęże – Piekiełko są przewidziane do likwidacji w ramach przystosowania starej linii do dużych prędkości.

Budowa nowej linii kolejowej wymusi całkowitą przebudowę (ominięcie) przebiegu najbardziej krętych i widokowych fragmentów tej dawnej kolei, którą można bez żadnych specjalnych kosztów zachować dla przyszłych pokoleń i przystosować do celów muzealnych i ruchu drezyn turystycznych. Odciętym fragmentom grozi rozbiórka fizyczna, a byłaby to niepowetowana strata dla społeczeństwa. Pierwszy z fragmentów znajduje się w gminach Mszana Dolna, Dobra, Tymbark i podczas budowy nowej linii będzie zbędny od km 21.200 do km 34.800 (z rozpatrzeniem możliwości zachowania toru do km 37.200, tj. do stacji Tymbark - jako równoległego - jeżeli nie będzie on kolidował z budową nowego toru) wraz ze stacjami Kasina Wielka i Dobra k/Limanowej, a także położonym w najwyższym punkcie linii przystankiem Skrzydlna, natomiast drugi odcinek przewidziany do ominięcia położony jest w gminie Limanowa i zawiera się w przedziale od km 49.100 do km 61.160 i na swoim przebiegu zawiera dawne stacje Pisarzowa i Męcina, przystanek Męcina Podgórze. Niewielka część drugiego przewidzianego do zachowania fragmentu (od km 49.100 do km 50.300) może być w kolizji z nowym torem, dlatego ważne jest wpisanie w białą kartę ostatecznych kilometraży dopiero po naniesieniu na mapy ostatecznego projektu nowej linii. Wszystkie podane kilometry pochodzą z aktualnego pikietażu linii nr 104.

Zachowane ww. dwa fragmenty linii pozwolą, w oparciu o niezlikwidowaną infrastrukturę, zbudować skansen kolei transwersalnej w postaci wyposażenia dawnej stacji Dobra k/Limanowej w historyczne urządzenia bezpieczeństwa ruchu pociągów (remont starych urządzeń) i inne artefakty pokazujące dawną historię techniki i jej rozwój na przestrzeni lat oraz profesjonalną górską kolej drezynową z siedzibą na dawnej stacji Pisarzowa. Warte rozważenia na pierwszym wymienionym odcinku jest pozostawienie rozjazdów umożliwiających wjazd na starą linię, co w przyszłości umożliwi wjazd pociągów turystycznych na znaną z kręcenia scen do filmu ,,Piłsudski'‘ stację Kasina Wielka, która również jest przez cały rok mekką zarówno narciarzy jak i sportów MTB. Zachowanie pierwszego odcinka w stanie czynnym byłoby pierwszym takim wydarzeniem w naszym kraju na miarę szwajcarskiej linii Furka Oberalp, której stary przebieg został zachowany w całości wyłącznie dla turystów, a nowy przebieg pobiegł w tunelu pod górami. Pierwotne projekty przewidują budowę zdalnie sterowanego posterunku odgałęźnego o nazwie Fornale w km 21.000. Jeżeli on powstanie, warto pokusić się również o połączenie starej i nowej linii w okolicy stacji Tymbark. Natomiast zachowanie drugiego odcinka jest podyktowane niesamowitymi widokami z pokładów kursujących tamtędy w przyszłości drezyn, co daje nadzieję na ściągnięcie do gminy Limanowa turystów z całej Europy. Dodatkowo wzdłuż obu zachowanych odcinków warto w przyszłości rozważyć budowę ścieżek rowerowych (działki gruntów kolejowych są na tyle szerokie, że jest to możliwe bez żadnej ingerencji w tor kolejowy – przykładem takiej ścieżki jest szlak rowerowy wzdłuż linii kolejowej na odcinku Kaczory – Piła w Wielkopolsce). W przypadku kilometra, od którego miałby być zachowany drugi z wymienionych odcinków (km 50.300), warto rozważyć przeniesienie peronu planowanego nowego przystanku osobowego Mordarka na północną stronę nowej linii kolejowej, względnie wybudowanie przed peronem od strony Limanowej przejścia pod lub nad torem, by ułatwić turystom przesiadki z pociągów wprost na drezyny.

Aktualny stan prawny w Polsce i skomplikowane, nieuregulowane od wojny stosunki własnościowe i zasady ich regulowania sprawiają, że jedynym ratunkiem dla zachowania wskazanych odcinków linii kolejowej nr 104 jest ich wpisanie do rejestru zabytków, przejęcie przez samorząd lokalny oraz pozostawienie utrzymania przejezdności odciętego szlaku w gestii stowarzyszeń kolejowych.

Położenie odcinków linii kolejowej nr 104 przewidzianych do likwidacji w ramach budowy linii Podłęże – Piekiełko. Na żółtym tle [tu oznaczony *] – tor przewidziany do zachowania w przypadku braku kolizji z nową linią kolejową.

Wykaz działek ewidencyjnych zajętych przez budynki:

…i tory:

Przygotował: Sławomir Fedorowicz, tel. 696 326 489

Za Zarząd – wiceprezes TEK [podpis elektroniczny]